Nieuws Stichting Publicaties Hoogwoud Klassefoto's
 

Stichting Hoochhoutwout: Publicaties

Publicatie 1996: Hoe het vroeger was: De ambachtsheren en het Raadhuis van Hoogwoud

De ambachtsheren en het Raadhuis van Hoogwoud: deel 1

door Erik Mooij, Martien Hoogland en Louis Groen


De ambachtsheren en het Raadhuis in Hoogwoud

Wie door Hoogwoud rijdt ziet dat vele straten namen vernoemd zijn naar adellijke personen. Wat is er waar van het veel gehoorde idee van de vrije en zelfstandige Westfriezen die zich door niemand lieten onderwerpen ? Het loont de moeite om iets uitvoeriger stil te staan bij de invloed van deze adellijke figuren in Hoogwoud en Aartswoud, zeker nu het 740 jaar geleden is dat de Hollandse Graaf Willem II in Hoogwoud vermoord werd. Willem bracht niet alleen adellijke ambachtsheren naar Hoogwoud en Aartswoud maar ook het raadhuis, dat door diezelfde heren gebouwd werd. Vanuit het raadhuis werd namelijk de belastingheffing geregeld Kloosters

Het beeld van de vrije Westfriezen blijkt voor de vroege middeleeuwen te gelden. In Egmond woonde omstreeks het jaar 900 wel een ridder genaamd Dirk I maar hij had geen macht in Westfriesland. Dirk II stimuleerde omstreeks 950 de bouw van een klooster te Egmond. Dit klooster zou in de komende eeuwen het geloof brengen, ook in Westfriesland. In dezelfde tijd lieten de bisschoppen van Utrecht in Friesland kloosters bouwen. Hun invloed reikte tot Medemblik. Vanuit Egmond en Medemblik werden in diverse Westfriese dorpen kerken gesticht die bovendien nog van pastoors werden voorzien. Hoogwoud ligt ongeveer halverwege Egmond en Medemblik, maar viel waarschijnlijk onder Medemblik. In de rekeningen van Egmond is namelijk de kerk van Hoogwoud niet te vinden.
De nazaten van Dirk I vertrokken naar Zuid-Holland, naar de monding van de Rijn, om er de scheepvaart van en naar Duitsland te belasten. Wel vestigden ze in de erop volgende eeuwen hun gezag over het grootste deel van Holland. Ze noemden zich de graven van Holland. De invloed van Graaf Willem II reikte echter slechts tot Egmond en Alkmaar. De Westfriezen bleven vrij. Hun land was moeilijk toegankelijk door de aanwezigheid van het vele water. Zo waren bijvoorbeeld de Schermer en de Heerhugowaard nog niet drooggelegd. De Westfriezen spanden wel af en toe samen met de bisschop van Utrecht of met Friese ridders om het graafschap Holland onveilig te maken. In de 12de eeuw vielen ze herhaaldelijk Kennemerland binnen, terwijl ze een keer zelfs Haarlem plunderden.

Graaf Willem II besloot daarom Westfriesland te onderwerpen. Hij ondernam omstreeks 1250 verschillende veroveringstochten en kreeg invloed in het hele gebied rondom Alkmaar, namelijk in Warmenhuizen en Oudkarspel en in Oterleek, Obdam, Opmeer en Spanbroek. Het noordelijker gelegen gebied waaronder Hoogwoud, Sijbekarspel, etc. bleef nog vrij. Erger nog Willem II zakte in 1256 bij Hoogwoud door het ijs, waarna hij vermoord werd.

Zijn zoon graaf Floris V zette de pogingen om de Westfriezen te onderwerpen in alle hevigheid voort. Hij werd hierbij geholpen door de heren van Egmond. Verder kreeg Floris de dorpen Akersloot, Uitgeest en Wormer aan zijn kant, weliswaar in ruil voor een tijdelijke vrijheid van belasting. Floris bond tussen 1272 en 1289 herhaaldelijk de strijd aan
deel 2
Hoe het vroeger was
Deze publicatie is uitverkocht!
 
Stichting Hoochhoutwout